Nasıl Teşhis Edilir?

HIV klinik muayene ya da belirtiler üzerinden teşhis edilemez. Vücudunuzda HIV olup olmadığını ancak HIV’e özel kan tahlilleri ile anlaşılabilir.  HIV’i belirleyen materyallerin vücutta oluşması ve saptanabilir olması için beklenmesi gereken bir süre vardır. Bu süre pencere dönemi olarak adlandırılmakta ve test yöntemlerine ve bireylere göre farklılık göstermektedir. Pencere dönemlerinde HIV’le karşılaşmış olsanız dahi sizde virüsü ya da ona ait materyalleri saptayamayabiliriz. Bu sebeple aşağıda anlatılan testleri güvenli zaman dilimlerinde yaptırmak çok önemlidir.

 

 Antikor Testleri

Antikorlar, bağışıklık sisteminin enfeksiyonlara karşı savunma olarak ürettiği proteinlerdir.  Bağışıklık sistemi birçok farklı HIV antijeni için antikor üretir. Tarama testleri ( ANTI-HIV ) genellikle HIV yüzey proteinlerine karşı oluşan antikorları arar.

Geçtiğimiz yıllarda antikor testlerinin doğru sonuç vermesi için maruz kalındıktan 3 ay sonra testin yapılması önerilirdi. Ancak yeni nesil testlerle bu süre kısaldı. Mevcut Birleşik Krallık test kılavuzları* HIV antikorlarının maruziyetten 1 ay sonra genellikle saptanabilir olduğunu yazmaktadır. Yukarıda  Hastalık Kontrol ve Koruma Merkezi’ (CDC) nin saptanabilir HIV materyalleri ve sürelerine dair görselini göreceksiniz. Bu tabloya göre 50 gün sonra yapılan testlerin (p24 Antijen testi hariç ) güvenilir olduğu söylenebilir. Ancak unutmamak gerekir ki bu tarihler kanda aranan materyallerin saptanabilir olmaya başladığı tarihlerdir. Çok ender de olsa bazı bireylerde bu tarihlerin uzadığı rapor edilmiştir. Güvenilir sonuçlar almak için bu tarihlerden bir müddet sonra test yaptırmak önerilir.

 

Antikor testlerinin pozitifliği tanı koymak için yeterli değildir. Nadiren de olsa yalancı pozitif sonuçlarla karşılaşılabildiğinden bu testler Türkiye Halk Sağlığı Kurumu referans laboratuvarlarında Western Blot yöntemiyle doğrulanır. Bir bireyin HIV ile yaşadığını söyleyebilmek için mutlaka Western Blot pozitifliği olması gerekir.

 

Olası bir antikor testi pozitifliğinde kan örnekleri referans laboratuvarına kişiye özel bir kod ile gönderilir ve kimlik bilgileriniz tamamen saklı tutulur. Pozitif test sonuçları hiç bir kuruma kimlik bilgilerinizle bildirilmez.

 

Aile Sağlığı Merkezleri, 1.,2. ve 3. basamak tüm kamu hastanelerinde sosyal güvence kapsamında bu testler ücretsiz olarak yapılmaktadır. Ayrıca tüm özel laboratuvar ve hastanelerde de bu testleri yaptırmanız mümkündür. 

 

Antikor testlerinde 90 gün sonrasında alınan negatifliklere güvenilmelidir.

 

*https://www.bashh.org/guidelines

 

P24 Antijen Testleri

 

P24, HIV’e ait yapısal bir viral proteindir. Antijen testleri bu proteini saptamaya yönelik geliştirilmiş testlerdir. P24 antijeni kanda antikor oluşumundan önce yüksek seviyelere ulaştığından erken dönemde HIV varlığını belirlemeye yardımcı olur. Ancak serokonversiyon (antikorların tespit edilecek seviyede üretimi) döneminden itibaren saptanamaz seviyelere ulaştığı için uzun dönemde P24 bakılması HIV tanısı için güvenilir değildir. 4. jenerasyon testler hem antikor hem antijen bakan testlerdir.

 

 

Viral Yük Testi ( PCR)

 

Viral yük testi, bir mililitre küp kandaki HIV parçacıklarının sayısını tespit eden bir laboratuvar testidir. Kandaki virüs yükü, geçişin olduğu ilk dönemlerde doruk noktasına ulaştığı için antikor ve antijenlerden daha erken tespit edilebilir. Ancak bu test bir tanı testi değildir. Viral yük testi HIV enfeksiyonu tanısı alan bireylerin enfeksiyon durumlarını ve tedavinin başarısını gözlemek için kullanılan bir testtir. Yalnızca akut HIV enfeksiyonundan şüphelenilen durumlarda hekim önerisiyle viral yük tayini yapılabilir. Bu durumlar dışında hiç bir tanı rehberinde PCR tanı testi olarak önerilmemektedir. Oldukça maliyetli olan bu testleri kamu hastanelerinde tanı için yaptırmanız mümkün değildir.

 

Bir çok özel laboratuvar, HIV nedeniyle yüksek kaygısı olan kişilerin hassasiyetlerini kullanarak tanı için mutlaka viral yük testi yapılması gerektiğini belirtmektedir. Unutulmamalıdır ki test için giden kişiler özel laboratuvarların öncelikle “müşterisidir”, oldukça maliyetli olan bu test kar amacı güdülerek önerilir.

 

Pozitif Yaşam Derneği olarak viral yük testinin tanı testi olarak önerilmesi ve uygulanmasını kesinlikle önermiyor, uygun sürelerde antikor testlerinin güvenilir sonuçlar verdiğini ve ücret ödemeden kamu kurumlarında güvenle yaptırabileceğinizi hatırlatıyoruz.

Yukarıda bahsedilen testlerin uygun zamanda yapılması ve negatif sonuçlanması “HIV bulaştı mı” sorusunun cevabını vermek ve konuyu kapatmak için yeterlidir. Test negatif demek vücudunuzda virüs yok demektir. Test sonucunuz negatif olduğu halde kafanızdaki sorulardan kurtulamıyor, tekrar tekrar test yapma ihtiyacı duyuyor ya da yaptırıyor, hatta vücudunuzdaki bazı değişiklikleri negatif sonuca rağmen HIV’ le ilişkilendiriyorsanız tıbbi kanıtlara dayanan gerçekçi değerlendirmeden uzaksınız demektir. Bedeninizle ilgili kişisel çıkarımlarda bulunmak kaygınızı arttıracak, felaket senaryolarına yol açacaktır. Bunu bir kısır döngü olarak görebilirsiniz. Sonuç negatif gelir, aklınızdan riskler geçtiği ve teste güvenmediğiniz için kaygılanırsınız, tatmin olmak ve rahatlamak için tekrar test yaptırırsınız. İşte tekrar tekrar test yapıyor olmak sizi bu kısır döngüye sokan davranış olacaktır. Negatif sonucu aldıktan sonra devam eden tüm huzursuzluğunuza rağmen edip test yaptırmazsanız bir süre sonra kaygınızın, endişenizin azaldığını göreceksiniz. Aradan birkaç hafta geçti ve siz aklınızdan hala HIV ile ilgili düşünceleri çıkaramıyorsanız bir ruh sağlığı profesyoneli ile görüşmeniz gerekir. Burada yaşanan sorun HIV enfeksiyonundan tamamen bağımsızdır; halk arasında takıntı diye ifade edilen obsesyon olarak adlandırılan tekrarlayıcı, rahatsız edici ve istemsiz düşüncelerin sizi bırakmadığı durumdur. Sizi rahatsız eden, aklınızdan çıkmayan, gün içerisinde işlevselliğinizi bozacak kadar yaşantınızı olumsuz etkileyen bu olumsuz obsesif düşüncelerle baş edebilmek için bir klinik psikolog ya da psikiyatrist ile görüşmeniz gerekir.

side effects of low dose naltrexone myjustliving.com naltroxon