Zor ama İmkansız Değil
Yıl 2004. AIDS ile ilgili düzenlenmiş bir toplantıdayım. İlk kez HIV ile yaşayan bir kimse ile tanışıyorum. Bu alanda farkındalık yaratmaya çalışan Selahattin, yanında çok sevdiği eşi ile beraber. Tanıştığımızda el sıkışıyoruz, ve onun ağzından Türkiye’de ne çok şeyin yapılması gerektiğini dinliyorum. Başkalarına nasıl ulaşabilirim diye sorguladığımda, tanışmış olduğum ve bu alanda çalışan bireyler bu tanışmanın çok zor olabileceğini, çünkü HIV ile yaşayanların toplumda yaşanabilecek ayrımcılık nedeni ile kimliklerini saklamak zorunda kaldıklarını anlatıyorlar bana. Zor mu HIV ile yaşayanlar ile iletişim kurmak? Evet? İmkansız mı? Hayır. Bu gerçekle yola çıkıyorum.
Küresel Fon’un Türkiye’ye getirilebilmesi için çalışmalar yapıyoruz; Cenevre, Türkiye arası yoğun temaslar, çalışmalar sürüyor. Toplantılar, yazışmalar esnasında, HIV ile yaşayanlara ulaşmaya çalışıyorum. AIDS Savaşım Derneği’nden Ayşe Kayhan bana Nejat Ünlü’nün telefonunu veriyor ve bir derneğin kuruluş aşamasında olduğundan bahsediyor. Hemen Nejat’ı arıyorum. Nejat arkadaşlarıyla konuşup bana döneceğini söylüyor. Bu arada katıldığım çeşitli UNAIDS toplantılarında bu konuyu gündeme getirip, değişik ülkelerden farklı deneyimleri öğreniyor ve paylaşıyorum.
Nejat bana bir gün, arkadaşlarıyla toplanacaklarını ve bu toplantıda benide aralarında görmek istediklerini söylüyor. İlk kez HIV ile yaşayanlarla tanışacağım, hevesle ve uçarak gidiyorum bu toplantıya. Ne hissedeceğimi de bilmiyorum, ne düşüneceğimide, nasıl insanlarla karşılaşacağımıda. Çok sessizce giriyorum salona, herkesten toplu bir merhaba geliyor ve bir kenara oturuyorum. Oldukça küçük bir grup, kimse benimle ilgilenmiyor, kaçamak bakışlar hissediyorum üzerimde. Çok genç, dinamik ve bir o kadarda hevesli bir grup bulmak beni epeyce şaşırtıyor. Aralarında konuştuktan sonra yavaş yavaş bana sorular geliyor. Neden, hangi kurumu temsilen ve ne amaçla burada olduğumu detaylıca anlatıyorum. Bir genç kadın var ki aralarında, beni çok etkiliyor (bu kimse daha sonra akran desteği vermekten, e-bültenin çıkarılmasına kadar değişik alanlarda aktif katılımda bulundu!!). Karşılıklı konuşmamızda ne kadar çok şey yapmak istediğinden, insanlara ulaşmanın öneminden bahsediyor Elif. Hevesi ve heyecanı benide etkiliyor ve HIV ile yaşayanların sesi ve yüzü olarak kalıyor artık aklımda. Ve işte Mart 2005’te ‘zor’ böyle başlıyor.
Sonrası bir kartopunun tepeden aşağı yuvarlanması tarzında gerçekleşiyor, hızla ve büyüyerek. Nejat ile devamlı iletişimdeyiz, grup üyelerinden istekler toplanıyor, toplantılar organize ediliyor, stratejik planlamalar yapılıyor, UNAIDS destek veriyor, ulusal ve uluslararası teknik destek temin ediliyor, HIV ile yaşayanlar için bir dernek kuruluyor, 2005 Ulusal kongresine katılım için hazırlıklar başlıyor... İlk poster üretiliyor el birliğiyle ve heyecanla; “hiç yüzünüzü saklamak zorunda kalacağınızı düşündünüz mü?” sloganı var üzerinde. Bu slogan ve hevesli tasarımcı arkadaşımızın ürettiği fotoğraf ile bir kart postal basılıyor ve bu kart postal PYD nin bir kart viziti haline dönüşüyor. Öyle değerli oluyor ki bu kart vizit!!! Daha sonra dernek üyelerinin UNAIDS, WHO ve UNICEF gibi kurumların toplantılarına katılımları gerçekleşiyor, projeler yazılıyor, fon temin ediliyor, farkındalık çalışmaları başlıyor, destek üzerine destek geliyor.... En önemlisi, Küresel Fon’dan faydalanılıyor.
Şu anki durum nedir? Zor ama imkansız olmayan bir vizyon gerçekleşti daha da gelişiyor. İstanbul’da kurulu bir Pozitif Yaşam Derneği var. Bu dernek hem HIV ile yaşayanlara yönelik bir destek mekanizması kurmayı başardı, hemde çevresinde profesyonellerden oluşan bir destek ağı oluşturdu. Artık adı ve destekleri, ulusal ve uluslararası zeminde duyuluyor. Aktivist sayısı gün geçtikçe artıyor ve edindiği deneyimleri bir çok kişi, kurum ve kuruluşlarla paylaşıyor. Bu dernek bir e-bülten çıkarıyor ve bu bülten ile binlerce kişiden oluşan değişik kesimlere oluşuyor. Misyon ve vizyonu çok net, başarıyla ilerliyor. Topluma HIV ile yaşayanların seslerini duyuruyor ve HIV ile ilgili ayrımcılık ve damgalanmayı kırmak için çok büyük bir savaş veriyor. Bir değişiklik yaratıyor.
Zor muydu? Evet. İmkansız mıydı? Hayır. Bu gerçekle yola çıkılırsa, ‘zor’ların gerçekleşeceğine hepimiz tanık olduk. Başarılar sevgili PYD.
Serap Aşar Brown
UNAIDS Türkiye İrtibat Görevlisi
Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Program Yöneticisi
Ekim 2007